Najniższa cena z 30 dni (Omnibus)
ang. 30-day lowest price rulePrawo konsumenckie i promocje
Najniższa cena z 30 dni to informacja, którą sprzedawca musi podać obok każdego ogłoszenia o obniżce ceny. Pokazuje, ile najmniej kosztował towar lub usługa w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, żeby klient mógł ocenić, czy promocja jest prawdziwa.
Jak to działa
Gdy sprzedawca ogłasza obniżkę, czy to przekreśloną ceną, hasłem „promocja”, czy procentem, obok nowej ceny pokazuje najniższą cenę z 30 dni przed obniżką. Od tej ceny liczy się też ogłaszany procent obniżki.
Przykład: czajnik w sklepie z AGD kosztował 120 zł, przez tydzień 99 zł, potem znowu 120 zł. Sklep ogłasza „−20%: 96 zł”. Obok musi podać 99 zł jako najniższą cenę z 30 dni, a obniżka liczona od tej kwoty wynosi około 3%, nie 20%.
Dwa wyjątki zmieniają sposób liczenia. Przy towarach, które szybko się psują lub mają krótki termin przydatności, podaje się cenę sprzed pierwszej obniżki, więc piekarnia przeceniająca wieczorem pieczywo pokazuje cenę z rana. Przy produktach sprzedawanych krócej niż 30 dni podaje się najniższą cenę od początku sprzedaży.
Częste błędy i mity
- „Wystarczy przekreślić cenę katalogową.” Liczy się cena, którą sklep faktycznie stosował w ostatnich 30 dniach, a nie sugerowana cena producenta.
- „Obowiązek dotyczy tylko sklepów internetowych.” Obejmuje każde miejsce sprzedaży, także stacjonarne, oraz reklamy podające cenę.
- „Procent obniżki można liczyć od ceny z wczoraj.” Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że ogłaszana obniżka ma być ustalona na podstawie wcześniejszej ceny, czyli najniższej z 30 dni.
Perspektywa klienta i prawo
Obowiązek wprowadziła dyrektywa Omnibus (UE) 2019/2161, a w Polsce obowiązuje od 1 stycznia 2023 r. Zasada ogólna to art. 4 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług, wyjątki dla produktów sprzedawanych krócej niż 30 dni i towarów szybko psujących się zawiera art. 4 ust. 3 i 4, a reklamy z ceną obejmuje ust. 5. W wyroku z 26 września 2024 r. (C-330/23) TSUE orzekł, że obniżka ogłaszana procentem lub hasłem podkreślającym korzystną cenę musi być liczona od tej wcześniejszej ceny. Przestrzeganie przepisów kontroluje Inspekcja Handlowa: wojewódzki inspektor może nałożyć karę do 20 000 zł, a przy co najmniej trzech naruszeniach w ciągu 12 miesięcy do 40 000 zł (art. 6). Pozorne promocje może też badać Prezes UOKiK.
Pytania i odpowiedzi
Czy sklep musi podawać najniższą cenę z 30 dni, gdy nie ma promocji?
Nie. Obowiązek powstaje dopiero wtedy, gdy sprzedawca informuje o obniżce ceny.
Jak sprawdzić, czy obniżka jest prawdziwa?
Porównaj obecną cenę z podaną obok najniższą ceną z 30 dni. Jeśli różnica jest niewielka, promocja niewiele zmienia, niezależnie od procentu na plakacie. Pozwala to odróżnić prawdziwą przecenę od cenowej dekoracji, w której cenę najpierw podniesiono, a potem „obniżono”.
Gdzie zgłosić sklep, który nie podaje najniższej ceny?
Do wojewódzkiego inspektoratu Inspekcji Handlowej, który kontroluje ten obowiązek. Jeśli praktyka dotyczy wielu klientów, można ją także zgłosić Prezesowi UOKiK.
Źródła
- Ustawa z 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 168 (ELI)
- Dyrektywa (UE) 2019/2161 (Omnibus) (EUR-Lex)
- Wyrok TSUE z 26 września 2024 r., C-330/23 (EUR-Lex)
Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 14 listopada 2026 r.
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Prawo konsumenckie i promocje”