Misinformacja i malinformacja
ang. Misinformation, malinformationPropaganda i komunikacja
Misinformacja i malinformacja to dwa rodzaje zaburzeń informacyjnych obok dezinformacji. Misinformacja to nieprawda przekazywana w dobrej wierze, bez zamiaru szkodzenia, a malinformacja to prawdziwa informacja użyta celowo, by komuś zaszkodzić, na przykład ujawnione prywatne dane.
Jak to działa
Podział opiera się na dwóch pytaniach: czy treść jest prawdziwa i czy nadawca chce zaszkodzić. Nieprawda bez złych intencji to misinformacja, nieprawda z zamiarem oszustwa to dezinformacja, a prawda użyta jako broń to malinformacja. Przykład: ktoś w dobrej wierze udostępnia nieaktualną informację o godzinach otwarcia urzędu, bo sam w nią uwierzył (misinformacja). Inna osoba publikuje prawdziwy adres zamieszkania sąsiada, z którym jest w konflikcie, żeby wywołać nękanie (malinformacja).
Częste błędy i mity
- „Misinformacja jest nieszkodliwa, bo nikt nie chciał źle.” Skutki mogą być równie poważne jak przy dezinformacji, zwłaszcza w sprawach zdrowia czy bezpieczeństwa.
- „Skoro coś jest prawdą, wolno to rozpowszechniać.” Prawdziwa informacja może naruszać prywatność lub dobra osobiste. Liczy się też cel i sposób ujawnienia.
Perspektywa klienta i prawo
Malinformacja często dotyczy danych osobowych, więc jej ofiara może korzystać z ochrony RODO i przepisów o dobrach osobistych. Przy misinformacji najlepszą ochroną jest sprawdzanie źródła przed udostępnieniem.
Pytania i odpowiedzi
Co zrobić, gdy udostępniłem nieprawdę?
Usuń wpis albo dopisz do niego sprostowanie z linkiem do rzetelnego źródła, żeby treść nie rozchodziła się dalej. Na przyszłość przed udostępnieniem sprawdzaj datę i pierwotne źródło, zwłaszcza gdy materiał budzi silne emocje.
Czy udostępnienie nieprawdy w dobrej wierze to dezinformacja?
Nie. To misinformacja: treść jest fałszywa, ale osoba, która ją przekazuje, nie wie o tym i nie chce nikogo oszukać.
Źródła
- Information Disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policy making, C. Wardle, H. Derakhshan (Rada Europy, 2017)
- Online disinformation (Komisja Europejska)
Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 12 listopada 2026 r.
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Propaganda i komunikacja”