Drip pricing (opłaty dokładane po drodze)
ang. Drip pricingGrywalizacja i projektowanie zachowań
Drip pricing (opłaty dokładane po drodze) to pokazywanie na początku zakupu niższej ceny i dodawanie kolejnych obowiązkowych opłat, na przykład serwisowej czy rezerwacyjnej, na dalszych etapach zamówienia. Klient poznaje pełny koszt dopiero wtedy, gdy włożył już wysiłek w zakup i trudniej mu zrezygnować.
Jak to działa
Przykład: bilet na koncert na liście wydarzeń kosztuje 120 zł. Po wyborze miejsca pojawia się opłata serwisowa 12 zł, przy podaniu danych opłata za bilet elektroniczny 5 zł, a na ekranie płatności opłata transakcyjna 4 zł. Ostatecznie klient płaci 141 zł, czyli o 17,5% więcej, niż sugerowała pierwsza cena (kwoty przykładowe).
Mechanizm łączy dwa efekty. Pierwsza cena działa jak kotwica: to z nią klient porównuje ofertę z konkurencją. Kolejne kroki budują zaangażowanie: skoro wybrał już miejsce i wpisał dane, porzucenie zakupu wydaje się stratą czasu. Każda pojedyncza dopłata wygląda na drobną, więc łatwo ją zaakceptować. Drip pricing nie dotyczy dodatków, które klient wybiera sam, na przykład szybszej dostawy. Chodzi o opłaty, których nie da się uniknąć.
Częste błędy i mity
- „Wystarczy, że pełna kwota pojawi się przed kliknięciem «Kupuję».” Informacja o łącznej cenie z podatkami i o dodatkowych kosztach należy się klientowi już w ofercie, a nie dopiero na ostatnim ekranie.
- „Każda dopłata to drip pricing.” Opcjonalny dodatek, wybrany świadomie i niezaznaczony z góry, jest zwykłą ofertą. Gdy dodatek trafia do koszyka sam, mowa raczej o sneak into basket.
- „Kilka złotych nie robi różnicy.” Przy porównywaniu ofert drobne dopłaty mogą odwrócić kolejność: tańsza na pierwszy rzut oka oferta okazuje się droższa.
Perspektywa klienta i prawo
Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym uznaje cenę z podatkami oraz dodatkowe opłaty, na przykład za dostawę, za istotne informacje w propozycji nabycia produktu (art. 6 ust. 4 pkt 3). Ich zatajenie lub przekazanie zbyt późno może być zaniechaniem wprowadzającym w błąd. Przy zakupach przez internet ustawa o prawach konsumenta wymaga podania łącznej ceny wraz z podatkami, kosztów dostawy i innych kosztów (art. 12 ust. 1 pkt 5), a tuż przed złożeniem zamówienia przedstawienia tych informacji w sposób jasny i widoczny (art. 17 ust. 1).
Pytania i odpowiedzi
Czy sklep może doliczyć opłatę serwisową na końcu zamówienia?
Obowiązkowe opłaty powinny być znane klientowi od początku jako część ceny lub jasno wskazany koszt. Ujawnienie ich dopiero na końcu może zostać uznane za praktykę wprowadzającą w błąd.
Czy koszty dostawy muszą być wliczone w cenę produktu?
Nie muszą, ale klient powinien o nich wiedzieć przed złożeniem zamówienia. Przy umowach zawieranych na odległość, jeśli przedsiębiorca nie poinformował o kosztach dostawy, konsument ich nie ponosi (art. 23 ustawy o prawach konsumenta).
Co zrobić, gdy cena w koszyku jest wyższa niż na stronie produktu?
Warto sprawdzić, z czego wynika różnica, i zrobić zrzut ekranu. Jeśli to nieujawnione wcześniej obowiązkowe opłaty, można zgłosić sprawę rzecznikowi konsumentów lub do UOKiK.
Źródła
- Ustawa o prawach konsumenta, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1244 (ELI)
- Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 845 (ELI)
- Wytyczne dotyczące wykładni i stosowania dyrektywy 2005/29/WE (Komisja Europejska, 2021) (EUR-Lex)
Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 12 listopada 2026 r.
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Grywalizacja i projektowanie zachowań”