Digital Fairness Act
ang. Digital Fairness ActPrawo konsumenckie i promocje
Digital Fairness Act to projekt unijnego rozporządzenia, który Komisja Europejska przedstawiła 11 listopada 2026 r. Ma chronić konsumentów przed nieuczciwymi praktykami w sieci, takimi jak zwodnicze interfejsy, uzależniające funkcje, pułapki subskrypcyjne czy krzywdząca personalizacja, i zastąpić dyrektywę o nieuczciwych praktykach handlowych.
Jak to działa
Według stanu na listopad 2026 r. to wyłącznie projekt (COM(2026) 1100), który trafia teraz do Parlamentu Europejskiego i Rady UE. Jako rozporządzenie obowiązywałby bezpośrednio, bez wdrażania do prawa krajowego. Przejąłby zasady dyrektywy 2005/29/WE, na której opiera się polska ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, i dodał nowe obowiązki dla świata cyfrowego. Projekt przewiduje stosowanie przepisów 12 miesięcy po wejściu w życie.
Najważniejsze propozycje dotyczą zwodniczych interfejsów (ogólny zakaz i lista praktyk zakazanych zawsze), oznaczania współpracy z influencerami oraz reklam profilowanych kierowanych do małoletnich lub opartych na danych wrażliwych. Projekt obejmuje też ceny personalizowane szkodzące małoletnim i osobom szczególnie podatnym, losowe nagrody i mechanizmy „zapłać, by wygrać” w grach, możliwość wyłączenia uzależniających funkcji oraz subskrypcje. Przykład: aplikacja do nauki języków oferuje 30 dni za darmo. Według projektu klient dostałby przypomnienie przed końcem okresu próbnego, a płatna umowa zaczęłaby się dopiero po jego aktywnej zgodzie.
Częste błędy i mity
- „Digital Fairness Act już obowiązuje.” To projekt Komisji. Jego treść może się jeszcze znacznie zmienić w toku prac legislacyjnych.
- „Będzie dotyczył tylko dużych platform.” Projekt obejmuje, jak obecna dyrektywa, wszystkich przedsiębiorców działających wobec konsumentów.
- „To ta sama zmiana co polska nowelizacja z 2026 r.” Ustawa z 4 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1353) zmienia od 27 września 2027 r. ustawę o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym i ustawę o prawach konsumenta. Wdraża jednak inną dyrektywę, dotyczącą m.in. twierdzeń ekologicznych i trwałości produktów.
Perspektywa klienta i prawo
Konsumentom projekt zapowiada m.in. przypomnienia przed automatycznym przedłużeniem umowy, możliwość wypowiedzenia jej online i prawo do kontaktu z człowiekiem w obsłudze klienta. Pakiet przewiduje też nowe uprawnienia Komisji w sprawach o zasięgu ogólnounijnym, w tym grzywny do 6% światowego rocznego obrotu. Do czasu uchwalenia nowych przepisów zwodnicze praktyki ocenia się na podstawie obecnych reguł: ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, ustawy o prawach konsumenta oraz, w przypadku platform, aktu o usługach cyfrowych.
Pytania i odpowiedzi
Kiedy Digital Fairness Act zacznie obowiązywać?
Nie wiadomo. Projekt z listopada 2026 r. musi zostać przyjęty przez Parlament Europejski i Radę UE, a według propozycji Komisji przepisy stosowano by 12 miesięcy po wejściu w życie.
Czy Digital Fairness Act zakaże zwodniczych interfejsów (dark patterns)?
Projekt przewiduje ogólny zakaz projektowania interfejsów, które mogą istotnie zniekształcać decyzje konsumentów, oraz listę praktyk zakazanych w każdych okolicznościach.
Czym Digital Fairness Act różni się od DSA?
Akt o usługach cyfrowych dotyczy głównie pośredników, takich jak platformy internetowe. Digital Fairness Act ma objąć wszystkich przedsiębiorców kierujących ofertę do konsumentów.
Źródła
Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 12 listopada 2026 r.
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Prawo konsumenckie i promocje”