Influencer marketing
ang. Influencer marketingPropaganda i komunikacja
Influencer marketing to promowanie produktów lub marek przez twórców internetowych, którzy mają zaufanie i uwagę swoich obserwatorów. Marka płaci twórcy pieniędzmi, produktami albo innymi korzyściami, a on pokazuje ofertę w swoim stylu, jako część własnych treści.
Jak to działa
Siła influencer marketingu bierze się z relacji: obserwatorzy znają twórcę, śledzą jego codzienność i często traktują go bardziej jak znajomego niż jak nadawcę reklamy. Rekomendacja w takim kontekście działa jak połączenie autorytetu i społecznego dowodu słuszności. Współpraca może mieć różne formy: płatny wpis, film z recenzją, kod rabatowy z prowizją od sprzedaży albo przesłanie produktów w prezencie w nadziei na wzmiankę.
Przykład: twórczyni o profilu kulinarnym dostaje od producenta garnków zestaw naczyń i wynagrodzenie za trzy filmy z przepisami. Jeśli w filmach jasno zaznaczy, że to reklama, obserwatorzy mogą sami ocenić jej opinię. Jeśli nie, przekaz udaje niezależną rekomendację.
Częste błędy i mity
- „Jak nie było pieniędzy, nie trzeba oznaczać.” Korzyścią są także produkty, prezenty, rabaty czy prowizje. Według UOKiK nawet pierwszy prezent od marki oznacza się, na przykład jako prezent, a kolejne od tego samego reklamodawcy jako materiał reklamowy.
- „Wystarczy oznaczenie schowane na końcu opisu.” Oznaczenie ma być widoczne od razu, jednoznaczne i zrozumiałe dla odbiorcy, a nie ukryte wśród innych tagów.
- „Za brak oznaczenia odpowiada tylko twórca.” Odpowiedzialność mogą ponieść także reklamodawca i pośrednicy, na przykład agencje.
Perspektywa klienta i prawo
Konsument ma prawo wiedzieć, kiedy ogląda reklamę, bo inaczej ocenia opinię bezinteresowną, a inaczej opłaconą. Ukrywanie komercyjnego charakteru treści może zostać uznane za kryptoreklamę, którą ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym zalicza do praktyk zawsze nieuczciwych (art. 7 pkt 11), albo za inną praktykę wprowadzającą w błąd. Prezes UOKiK wydał w 2022 r. rekomendacje dotyczące oznaczania treści reklamowych przez influencerów i prowadzi w tej sprawie postępowania. Same rekomendacje nie są przepisem, ale pokazują, jak urząd rozumie obowiązujące prawo.
Pytania i odpowiedzi
Jak influencer powinien oznaczać reklamę?
Zgodnie z rekomendacjami UOKiK najlepiej dwupoziomowo: funkcją platformy do oznaczania współpracy i własnym, czytelnym oznaczeniem po polsku, na przykład „reklama” lub „materiał reklamowy”, widocznym od razu.
Czy oznaczenie „współpraca” wystarczy?
UOKiK uznaje takie oznaczenia za niejasne, bo nie mówią wprost, że chodzi o reklamę. Bezpieczniejsze są określenia jednoznaczne.
Gdzie zgłosić nieoznaczoną reklamę u influencera?
Sygnał można przekazać do UOKiK, który zajmuje się praktykami naruszającymi zbiorowe interesy konsumentów.
Źródła
- Rekomendacje Prezesa UOKiK dotyczące oznaczania treści reklamowych przez influencerów w mediach społecznościowych (UOKiK)
- Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, Dz.U. 2023 poz. 845 (ELI)
Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 12 listopada 2026 r.
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Propaganda i komunikacja”