Wycofanie zgody
ang. Withdrawing consentPrywatność i zgody
Wycofanie zgody to prawo osoby, która zgodziła się na przetwarzanie swoich danych, by w dowolnym momencie tę zgodę cofnąć. Według RODO wycofanie musi być równie łatwe jak wyrażenie zgody i działa na przyszłość, nie unieważnia tego, co firma zrobiła wcześniej.
Jak to działa
Zgoda jest jedną z podstaw prawnych przetwarzania danych i ma tę cechę, że klient trzyma ją w ręku. Gdy ją cofa, firma traci tę podstawę: musi przestać korzystać z danych w celu, którego zgoda dotyczyła. Jeśli nie ma innej podstawy, dane powinny zostać usunięte. Wcześniejsze działania pozostają zgodne z prawem, więc newsletter wysłany tydzień temu nie staje się nagle naruszeniem.
Liczy się symetria. Przykład: kawiarnia zbiera zgody na powiadomienia o promocjach jednym kliknięciem w aplikacji. Jeśli rezygnacja wymaga zalogowania, przejścia przez pięć ekranów i wysłania maila, wycofanie nie jest „równie łatwe”. Zgoda wyrażona na jednym kanale powinna móc zostać cofnięta tym samym kanałem.
Częste błędy i mity
- „Po wycofaniu zgody firma musi usunąć wszystkie moje dane.” Nie zawsze. Jeśli te same dane są potrzebne do innego celu, na przykład realizacji zamówienia czy rozliczeń, firma może je dalej przetwarzać na innej podstawie.
- „Wycofanie zgody działa wstecz.” Działa wyłącznie na przyszłość. Przetwarzanie sprzed wycofania pozostaje zgodne z prawem.
- „Firma może zapytać o powód i odmówić.” Klient nie musi niczego uzasadniać, a firma nie może uzależniać skuteczności wycofania od wyjaśnień.
Perspektywa klienta i prawo
Prawo do wycofania zgody w dowolnym momencie i wymóg, by było ono równie łatwe jak jej wyrażenie, wynikają z art. 7 ust. 3 RODO. O tym prawie firma musi poinformować przy zbieraniu danych (art. 13 ust. 2 lit. c). Gdy zgoda była jedyną podstawą, klient może żądać usunięcia danych (art. 17 ust. 1 lit. b). Przy marketingu wysyłanym e-mailem, SMS-em czy telefonicznie zgoda jest dodatkowo wymagana przez art. 398 Prawa komunikacji elektronicznej, więc jej cofnięcie zamyka również ten kanał. Utrudnianie rezygnacji bywa oceniane jako zwodniczy interfejs.
Pytania i odpowiedzi
Jak wycofać zgodę marketingową?
Wystarczy jasna informacja dla firmy dowolnym dostępnym kanałem, na przykład kliknięcie linku rezygnacji, zmiana ustawień konta albo wiadomość e-mail. Nie trzeba podawać powodu.
Czy po wycofaniu zgody firma może jeszcze do mnie napisać?
Nie w celach marketingowych objętych zgodą. Może natomiast wysyłać wiadomości związane z umową, na przykład o statusie zamówienia.
Czy wycofanie zgody jest płatne?
Nie. Wycofanie zgody nie może wiązać się z kosztami ani innymi negatywnymi konsekwencjami dla klienta.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO) (EUR-Lex)
- Wytyczne 05/2020 dotyczące zgody na mocy rozporządzenia 2016/679 (EROD)
- Ustawa z dnia 12 lipca 2024 r. Prawo komunikacji elektronicznej (Dz.U. 2024 poz. 1221)
Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 12 listopada 2026 r.
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Prywatność i zgody”