Ślepota banerowa
ang. Banner blindnessPsychologia decyzji i perswazja
Ślepota banerowa to skłonność internautów do pomijania elementów, które wyglądają jak reklama, zwłaszcza banerów w typowych miejscach strony. Użytkownik skupiony na własnym zadaniu nie przetwarza ich treści i ich nie zapamiętuje, nawet gdy zawierają przydatne informacje.
Jak to działa
Z doświadczenia uczymy się, gdzie na stronach zwykle są reklamy: u góry, w bocznej kolumnie, między akapitami. Uwaga omija te strefy automatycznie, szczególnie gdy szukamy konkretnej informacji. Przykład: klient banku loguje się, żeby zrobić przelew, i nie zauważa informacji o zmianie opłat, bo wyświetlono ją w kolorowej ramce przypominającej reklamę.
Częste błędy i mity
- „Ludzie w ogóle nie patrzą na reklamy.” Badanie Guillaume'a Herveta i współpracowników z użyciem śledzenia ruchu oczu wykazało, że większość uczestników przynajmniej raz spojrzała na reklamę. Ślepota dotyczy raczej uwagi i pamięci niż samego wzroku.
- „Rozwiązaniem jest upodobnienie reklamy do treści.” Reklama udająca materiał redakcyjny i nieoznaczona może zostać uznana za nieuczciwą praktykę rynkową.
Perspektywa klienta i prawo
Reklama musi pozostać rozpoznawalna. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym zakazuje kryptoreklamy (art. 7 pkt 11), a akt o usługach cyfrowych (DSA) wymaga, by platformy internetowe (poza mikro- i małymi przedsiębiorstwami, art. 19) oznaczały reklamy w sposób jasny i wyraźny (art. 26).
Pytania i odpowiedzi
Dlaczego nie zauważam reklam na stronach?
Bo umysł nauczył się, gdzie zwykle są reklamy, i pomija te miejsca, żeby szybciej dotrzeć do szukanej treści.
Czy ślepota banerowa to to samo co blokowanie reklam?
Nie. Blokowanie reklam to techniczne usunięcie ich ze strony, a ślepota banerowa to nieświadome pomijanie reklam, które są widoczne.
Źródła
- Guillaume Hervet, Katherine Guérard, Sébastien Tremblay, Mohamed Saber Chtourou, Is banner blindness genuine? Eye tracking internet text advertising, Applied Cognitive Psychology, 2011 (Wiley, DOI)
- Ustawa z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 845 (ELI)
Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 16 listopada 2026 r.
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Psychologia decyzji i perswazja”