Przejdź do treści
abslo*
Słownik Kalkulator Kontakt
abslo.com / Słownik / Prawnie uzasadniony interes

Prawnie uzasadniony interes

ang. Legitimate interestPrywatność i zgody

Prawnie uzasadniony interes to jedna z podstaw prawnych przetwarzania danych osobowych w RODO. Pozwala firmie korzystać z danych bez zgody klienta, jeśli jest to niezbędne do realizacji jej zgodnego z prawem interesu, a interesy, prawa i wolności klienta nie są w danej sytuacji ważniejsze. Klient może w każdej chwili sprzeciwić się takiemu przetwarzaniu, a wobec marketingu bezpośredniego jego sprzeciw jest wiążący.

Jak to działa

Ocena przebiega w trzech krokach. Najpierw: czy firma ma interes, który jest zgodny z prawem, rzeczywisty i konkretny, na przykład zapobieganie oszustwom albo informowanie własnych klientów o ofercie. Potem: czy przetwarzanie danych jest do tego ściśle niezbędne, czyli czy nie da się osiągnąć celu mniejszym kosztem dla prywatności. Na końcu: wyważenie interesów, w którym liczy się m.in. to, czego klient mógł się rozsądnie spodziewać w relacji z firmą.

Przykład: księgarnia wysyła stałemu klientowi, który kupił pierwszy tom sagi, informację o premierze drugiego. Taki marketing może mieścić się w prawnie uzasadnionym interesie. Inaczej jest, gdy firma łączy dane z wielu źródeł i buduje szczegółowy profil zachowań: wtedy szala zwykle przechyla się na stronę klienta.

Częste błędy i mity

  • „Prawnie uzasadniony interes to furtka, gdy nie ma zgody.” To pełnoprawna podstawa, ale wymaga rzetelnej oceny i jej udokumentowania. Samo powołanie się na nią niczego nie załatwia.
  • „Interes komercyjny nie jest prawnie uzasadniony.” Może być, o ile jest zgodny z prawem, a przetwarzanie jest ściśle niezbędne i przechodzi test wyważenia.
  • „Skoro mamy uzasadniony interes, możemy wysyłać e-maile marketingowe.” RODO to tylko jedna warstwa. Wysyłka marketingu e-mailem czy SMS-em wymaga dodatkowo zgody na podstawie Prawa komunikacji elektronicznej.

Perspektywa klienta i prawo

Podstawę tę przewiduje art. 6 ust. 1 lit. f RODO, a motyw 47 wskazuje, że za działanie w prawnie uzasadnionym interesie można uznać przetwarzanie danych do celów marketingu bezpośredniego. Firma musi poinformować klienta, jaki interes realizuje (art. 13 ust. 1 lit. d). Klient ma prawo sprzeciwu (art. 21): przy marketingu bezpośrednim po sprzeciwie danych nie wolno już przetwarzać w tym celu. TSUE w wyroku z 4 października 2024 r. (C-621/22) potwierdził, że interes komercyjny może być prawnie uzasadniony, jeśli przetwarzanie jest ściśle niezbędne, a interesy osoby nie są nadrzędne. Szczegółowe wyjaśnienia zawierają wytyczne Europejskiej Rady Ochrony Danych 1/2024.

Pytania i odpowiedzi

Czy firma może przetwarzać moje dane bez mojej zgody?

Tak, jeśli ma inną podstawę prawną, na przykład prawnie uzasadniony interes. Musi jednak o tym poinformować, a ty możesz zgłosić sprzeciw.

Jak sprzeciwić się przetwarzaniu danych w uzasadnionym interesie firmy?

Wystarczy zgłosić sprzeciw administratorowi danych, na przykład e-mailem lub w ustawieniach konta. W przypadku marketingu bezpośredniego firma musi go uwzględnić bez dyskusji.

Czym prawnie uzasadniony interes różni się od zgody?

Zgodę wyraża klient i może ją wycofać. Przy uzasadnionym interesie to firma ocenia, czy może przetwarzać dane, a klient ma prawo sprzeciwu.

Źródła

  • Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO) (EUR-Lex)
  • Wyrok TSUE z 4 października 2024 r., C-621/22 (EUR-Lex)
  • Wytyczne 1/2024 w sprawie przetwarzania danych na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO (Europejska Rada Ochrony Danych)

Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 12 listopada 2026 r.

Powiązane pojęcia

  • Podstawa prawna przetwarzania
  • Prawo do sprzeciwu
  • Zgoda marketingowa
  • RODO

Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Prywatność i zgody”

Aleksander Słowiński, prawnik (UKSW) i praktyk martechu: programy lojalnościowe, personalizacja, marketing automation. Profil na LinkedInie

Zaktualizowano: 12 listopada 2026

© 2026 Aleksander Słowiński. Treści edukacyjne, nie porada prawna.

  • Strona główna
  • Słownik
  • Regulamin
  • Polityka prywatności
  • Ustawienia cookies