Pliki cookie (własne i zewnętrzne)
ang. First- and third-party cookiesDane i martech
Pliki cookie to niewielkie pliki tekstowe, które strona internetowa zapisuje w przeglądarce użytkownika, by rozpoznać go przy kolejnych odwiedzinach. Ciasteczka własne ustawia odwiedzana strona, a zewnętrzne inna domena, na przykład dostawca reklam lub analityki, co pozwala śledzić użytkownika na wielu stronach.
Jak to działa
Przy pierwszej wizycie serwer przesyła przeglądarce ciasteczko, na przykład z losowym identyfikatorem. Przy każdym kolejnym żądaniu do tej samej domeny przeglądarka odsyła je z powrotem. Dzięki temu sklep pamięta zawartość koszyka i to, że użytkownik jest zalogowany. To ciasteczka własne (first-party), bo należą do domeny, którą widać w pasku adresu.
Ciasteczko zewnętrzne (third-party) pochodzi z innej domeny, której element osadzono na stronie, na przykład skrypt reklamowy. Jeśli ten sam element znajduje się na stronie z butami, portalu z wiadomościami i blogu kulinarnym, jego właściciel rozpoznaje tę samą przeglądarkę we wszystkich trzech miejscach i buduje z tego obraz zainteresowań. Dlatego część przeglądarek domyślnie blokuje ciasteczka zewnętrzne, a branża szuka rozwiązań, które ich nie wymagają.
Częste błędy i mity
- „Ciasteczka własne nie wymagają zgody.” O zgodzie nie decyduje to, czyje jest ciasteczko, tylko po co jest używane. Ciasteczko własne do analityki czy reklamy co do zasady wymaga zgody, a ciasteczko koszyka nie.
- „Ciasteczko to program, który szpieguje komputer.” To zwykły zapis tekstowy, który sam nic nie wykonuje. Zagrożeniem dla prywatności jest to, jak wykorzystuje się zapisany w nim identyfikator.
- „Bez nazwiska to nie są dane osobowe.” Identyfikator w ciasteczku, który pozwala wyróżnić konkretnego użytkownika, może być daną osobową w rozumieniu RODO.
Perspektywa klienta i prawo
Zapisywanie informacji w urządzeniu użytkownika i odczytywanie ich jest dozwolone po uprzednim, zrozumiałym poinformowaniu o celu i po wyrażeniu zgody (art. 399 ust. 1 Prawa komunikacji elektronicznej). Zgoda nie jest potrzebna, gdy ciasteczko jest konieczne do przesłania komunikatu albo do świadczenia usługi, której użytkownik zażądał (art. 399 ust. 3). Gdy ciasteczka służą do identyfikacji osoby, stosuje się także RODO: identyfikatory internetowe wymienia definicja danych osobowych (art. 4 pkt 1), a motyw 30 wprost wskazuje identyfikatory plików cookie.
W praktyce użytkownik ma wybór: odmowa ciasteczek marketingowych nie powinna blokować korzystania ze strony.
Pytania i odpowiedzi
Czy usunięcie ciasteczek coś zmienia?
Tak. Strona przestaje cię rozpoznawać: wylogujesz się, koszyk może się wyczyścić, a profile reklamowe tracą powiązanie z twoją przeglądarką, dopóki nie zostanie ustawione nowe ciasteczko.
Czym różnią się ciasteczka własne od zewnętrznych?
Własne ustawia strona, na której jesteś. Zewnętrzne pochodzą od innej domeny osadzonej na stronie i pozwalają śledzić cię między różnymi serwisami.
Czy strona może mnie zablokować, jeśli nie zgodzę się na cookies?
Ciasteczka niezbędne do działania strony nie wymagają zgody. Na ciasteczka analityczne i marketingowe możesz się nie zgodzić, a ich odrzucenie powinno być równie łatwe jak akceptacja.
Źródła
- Ustawa z dnia 12 lipca 2024 r. Prawo komunikacji elektronicznej, Dz.U. 2024 poz. 1221 (ELI)
- Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO) (EUR-Lex)
- RFC 6265: HTTP State Management Mechanism (IETF)
Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 12 listopada 2026 r.
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Dane i martech”