Odcisk przeglądarki (fingerprinting)
ang. Browser fingerprintingDane i martech
Odcisk przeglądarki (fingerprinting) to technika rozpoznawania urządzenia po zestawie jego cech technicznych, takich jak wersja przeglądarki, system, rozdzielczość ekranu, strefa czasowa, język czy zainstalowane czcionki. Połączone razem cechy tworzą identyfikator, który pozwala rozpoznać tę samą przeglądarkę przy kolejnych wizytach bez zapisywania plików cookie.
Jak to działa
Część danych przeglądarka wysyła sama przy każdym połączeniu: adres IP, język, informację o swojej wersji. Resztę zbiera skrypt osadzony na stronie, który odpytuje przeglądarkę o ekran, czcionki, kartę graficzną czy sposób rysowania obrazu. Każda cecha z osobna jest pospolita, ale ich połączenie bywa rzadkie. Przykład hipotetyczny: jeśli daną kombinację ustawień ma tylko jedno urządzenie na 200 tys., serwis hotelu rozpozna gościa przy następnej wizycie, nawet gdy ten wyczyścił ciasteczka albo przegląda stronę w trybie prywatnym.
Odcisk nie jest stały: zmienia się po aktualizacji przeglądarki czy podłączeniu innego monitora, dlatego dostawcy łączą go z innymi sygnałami i podają dopasowanie z pewnym prawdopodobieństwem. Technikę stosuje się do śledzenia reklamowego, ale też do wykrywania nadużyć, na przykład logowania do konta w banku z nieznanego urządzenia.
Częste błędy i mity
- „Nic nie zapisuje, więc nie wymaga zgody.” Europejska Rada Ochrony Danych w wytycznych 2/2023 wyjaśnia, że przepisy o urządzeniach końcowych obejmują także uzyskiwanie dostępu do informacji, na przykład gdy skrypt poleca przeglądarce odesłać dane. Wprost przypomina, że odcisk przeglądarki mieści się w ich zakresie.
- „Tryb prywatny chroni przed odciskiem.” Usuwa ciasteczka i historię. Niektóre przeglądarki maskują w nim część cech, ale wiele, jak system czy ekran, się nie zmienia.
- „Odcisk jest anonimowy.” Skoro służy do odróżnienia jednego urządzenia od innych, jest zwykle identyfikatorem internetowym, a więc daną osobową.
Perspektywa klienta i prawo
Odcisku nie widać i nie da się go usunąć jak ciasteczka. Art. 399 ust. 1 Prawa komunikacji elektronicznej (PKE) pozwala na przechowywanie informacji w urządzeniu i uzyskiwanie do nich dostępu po uprzedniej informacji i zgodzie. Ust. 3 zwalnia z tego wymogu działania konieczne do transmisji komunikatu albo do świadczenia usługi, której użytkownik zażądał. Czy dany cel, na przykład ochrona przed oszustwami, mieści się w wyjątku, trzeba oceniać osobno; wytyczne 2/2023 tej kwestii nie rozstrzygają. Ponieważ odcisk identyfikuje urządzenie, stosuje się też RODO, które wśród identyfikatorów wymienia identyfikator internetowy (art. 4 pkt 1).
Pytania i odpowiedzi
Czy odcisk przeglądarki jest legalny?
Tak, jeśli serwis informuje o nim i, gdy służy reklamie lub analityce, uzyskuje wcześniej zgodę. Używanie odcisku do śledzenia osoby, która odmówiła zgody na ciasteczka, omija tę odmowę i nie mieści się w wyjątkach z art. 399 PKE.
Czym odcisk przeglądarki różni się od ciasteczek?
Ciasteczko to plik zapisany w urządzeniu, który można usunąć. Odcisk powstaje z cech urządzenia odczytywanych przy każdej wizycie, więc usunięcie ciasteczek go nie zmienia.
Jak ograniczyć śledzenie odciskiem przeglądarki?
Pomagają przeglądarki i rozszerzenia, które blokują skrypty śledzące albo ujednolicają zgłaszane cechy. Żadna metoda nie chroni w pełni.
Źródła
- Wytyczne 2/2023 w sprawie zakresu technicznego art. 5 ust. 3 dyrektywy o prywatności i łączności elektronicznej, wersja 2.0 (Europejska Rada Ochrony Danych)
- Ustawa z dnia 12 lipca 2024 r. Prawo komunikacji elektronicznej, Dz.U. 2024 poz. 1221 (ELI)
- Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO) (EUR-Lex)
Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 16 listopada 2026 r.
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Dane i martech”