Przejdź do treści
abslo*
Słownik Kalkulator Kontakt
abslo.com / Słownik / Nieuczciwa praktyka rynkowa

Nieuczciwa praktyka rynkowa

ang. Unfair commercial practicePrawo konsumenckie i promocje

Nieuczciwa praktyka rynkowa to działanie przedsiębiorcy wobec konsumentów, które jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca albo może zniekształcić decyzje przeciętnego konsumenta. Najczęstsze odmiany to praktyki wprowadzające w błąd i praktyki agresywne.

Jak to działa

Pojęcie obejmuje całą komunikację i zachowanie firmy wobec klienta: reklamę, opakowanie, wygląd strony, rozmowę sprzedawcy, a także obsługę po zakupie. Ocenia się, czy przeciętny konsument, rozsądnie uważny i dobrze poinformowany, mógłby podjąć decyzję, której inaczej by nie podjął. Nie trzeba wykazywać, że ktoś faktycznie dał się nabrać. Wystarczy, że praktyka mogła tak zadziałać.

Prawo wyróżnia trzy poziomy. Ogólna klauzula obejmuje każde zachowanie sprzeczne z dobrymi obyczajami. Praktyki wprowadzające w błąd i agresywne są nieuczciwe, jeśli zmieniają decyzje konsumentów. Istnieje też „czarna lista” praktyk zakazanych w każdych okolicznościach. Przykład z tej listy: platforma kursów online wyświetla licznik „oferta ważna jeszcze 10 minut”, który po odświeżeniu strony zaczyna odliczać od nowa. To fałszywa presja czasu, zakazana bez względu na to, czy ktoś kupił.

Częste błędy i mity

  • „Jeśli nie podałem nieprawdy, praktyka jest uczciwa.” Wprowadzać w błąd mogą też prawdziwe informacje podane w mylący sposób albo pominięcie informacji istotnych dla decyzji.
  • „To dotyczy tylko reklamy.” Ocenie podlega też obsługa po zakupie, np. utrudnianie rezygnacji z umowy uciążliwymi barierami.
  • „Konsument musi udowodnić, że praktyka wprowadzała w błąd.” W sporze to przedsiębiorca musi wykazać, że jego praktyka nie wprowadzała w błąd.

Perspektywa klienta i prawo

Główną podstawą jest ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, wdrażająca dyrektywę 2005/29/WE. Definicję zawiera art. 4 ust. 1, działania i zaniechania wprowadzające w błąd opisują art. 5 i 6, czarną listę art. 7, praktyki agresywne art. 8. Konsument może żądać m.in. zaniechania praktyki, usunięcia jej skutków, obniżenia ceny lub naprawienia szkody, w tym unieważnienia umowy (art. 12 ust. 1). Ciężar dowodu przy praktykach wprowadzających w błąd spoczywa na przedsiębiorcy (art. 13). Gdy praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów, Prezes UOKiK może nałożyć karę do 10% obrotu (art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów).

Pytania i odpowiedzi

Gdzie zgłosić nieuczciwą praktykę rynkową?

Gdy praktyka dotyczy wielu klientów, do Prezesa UOKiK. W sprawie własnej umowy bezpłatnie pomaga miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów, a roszczeń można dochodzić przed sądem.

Jakie praktyki są zakazane zawsze?

Te z czarnej listy, m.in. fałszywe twierdzenie, że oferta jest ograniczona czasowo, nazywanie produktu „gratis”, gdy trzeba za niego płacić, czy publikowanie nieprawdziwych opinii konsumentów.

Czy mogę unieważnić umowę zawartą przez nieuczciwą praktykę?

Tak, ustawa pozwala żądać unieważnienia umowy z obowiązkiem wzajemnego zwrotu świadczeń, a także zwrotu kosztów związanych z nabyciem produktu.

Źródła

  • Ustawa z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 845 (ELI)
  • Dyrektywa 2005/29/WE dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych (EUR-Lex)

Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 12 listopada 2026 r.

Powiązane pojęcia

  • Reklama wprowadzająca w błąd
  • Dark patterns (zwodnicze interfejsy)
  • UOKiK
  • Presja czasu i FOMO

Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Prawo konsumenckie i promocje”

Aleksander Słowiński, prawnik (UKSW) i praktyk martechu: programy lojalnościowe, personalizacja, marketing automation. Profil na LinkedInie

Zaktualizowano: 12 listopada 2026

© 2026 Aleksander Słowiński. Treści edukacyjne, nie porada prawna.

  • Strona główna
  • Słownik
  • Regulamin
  • Polityka prywatności
  • Ustawienia cookies