Lejek sprzedażowy
ang. Sales funnelAnalityka marketingowa
Lejek sprzedażowy to model, który dzieli drogę klienta do zakupu na kolejne etapy, od pierwszego kontaktu z ofertą po transakcję, i pokazuje, ile osób przechodzi z jednego etapu do następnego. Nazwa pochodzi stąd, że na każdym etapie zostaje mniej osób niż na poprzednim.
Jak to działa
Lejek porządkuje proces zakupowy w kilka etapów, zwykle od świadomości, przez zainteresowanie i rozważanie, po zakup. Pomysł sięga schematu AIDA (uwaga, zainteresowanie, pożądanie, działanie), przypisywanego Eliasowi St. Elmo Lewisowi z przełomu XIX i XX wieku. W analityce każdy etap łączy się z mierzalnym zdarzeniem, na przykład wejściem na stronę produktu, dodaniem do koszyka czy opłaceniem zamówienia, a między etapami liczy się odsetek osób, które przeszły dalej.
Przykład: na stronę sklepu z artykułami sportowymi weszło 10 000 osób, 3000 obejrzało konkretny produkt, 600 dodało go do koszyka, a 200 zapłaciło. Proporcjonalnie najwięcej osób odpada między oglądaniem produktu a koszykiem: dalej przechodzi tylko co piąta. Tam trzeba szukać przyczyn, na przykład niejasnych kosztów dostawy.
Częste błędy i mity
- „Klienci idą przez lejek po kolei.” Prawdziwe ścieżki są nieliniowe: ktoś wraca do porównywania cen po dodaniu do koszyka, ktoś kupuje od razu z polecenia. Lejek to uproszczenie, a nie opis zachowania każdej osoby.
- „Lejek kończy się na zakupie.” Dla wielu firm równie ważne jest to, co dzieje się później: ponowne zakupy, polecenia, lojalność. Dlatego obok lejka opisuje się całą ścieżkę klienta.
- „Wystarczy wlać więcej ludzi na górę lejka.” Jeśli na którymś etapie jest poważna przeszkoda, większy ruch zwiększy głównie liczbę osób, które odpadną.
Perspektywa klienta i prawo
Klient nie widzi lejka, tylko kolejne kroki zakupu. Kłopot zaczyna się, gdy firma „uszczelnia” lejek kosztem przejrzystości: dopisuje opłaty dopiero na ostatnim etapie, dorzuca produkty do koszyka albo wywiera presję czasu. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym zakazuje praktyk wprowadzających w błąd, w tym podawania niepełnych informacji o cenie, gdy może to wpłynąć na decyzję zakupową. Wyższa konwersja osiągnięta w ten sposób łatwo kończy się zwrotami i utratą zaufania.
Pytania i odpowiedzi
Jakie są etapy lejka sprzedażowego?
Najczęściej wymienia się świadomość, zainteresowanie, rozważanie i zakup, czasem dodając lojalność i polecenia. Liczba i nazwy etapów różnią się w zależności od modelu.
Czym różni się lejek sprzedażowy od ścieżki klienta?
Lejek pokazuje, ile osób przechodzi przez kolejne etapy zakupu. Ścieżka klienta opisuje pełne doświadczenie jednej osoby z marką, także po zakupie i w różnych kanałach.
Co to znaczy, że lejek „przecieka”?
Że na którymś etapie odpada wyjątkowo dużo osób. Wskazuje to miejsce, w którym warto szukać przyczyny, na przykład niejasnej ceny albo skomplikowanego formularza.
Źródła
- Lemon, Verhoef: Understanding Customer Experience Throughout the Customer Journey (Journal of Marketing, 2016)
- Ustawa z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 845 (ELI)
Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 12 listopada 2026 r.
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Analityka marketingowa”