Przejdź do treści
abslo*
Słownik Kalkulator Kontakt
abslo.com / Słownik / Greenwashing

Greenwashing

ang. GreenwashingPropaganda i komunikacja

Greenwashing to przedstawianie produktu, marki lub firmy jako bardziej przyjaznych dla środowiska, niż są w rzeczywistości. Polega na ogólnikowych hasłach, zielonych symbolach albo wybiórczym eksponowaniu jednej korzystnej cechy przy przemilczeniu reszty.

Jak to działa

Greenwashing korzysta z tego, że klient nie ma czasu ani narzędzi, by sprawdzić wpływ produktu na środowisko. Wystarczy więc zielony listek na opakowaniu, słowo „eko” albo hasło „przyjazny dla planety”, by zadziałał efekt aureoli: jedna pozytywna informacja przenosi się na ocenę całego produktu. Częste techniki to ogólniki bez konkretów, chwalenie się spełnianiem obowiązków, które ciąży na wszystkich producentach, oraz własne „certyfikaty” wymyślone przez samą firmę.

Przykład: sklep z elektroniką reklamuje słuchawki jako „ekologiczne”, bo obudowa zawiera 30% plastiku z recyklingu. Informacja o obudowie może być prawdziwa, ale hasło sugeruje, że ekologiczny jest cały produkt, a o baterii, produkcji i transporcie nic nie wiadomo.

Częste błędy i mity

  • „Jeśli informacja jest prawdziwa, to nie jest greenwashing.” Prawdziwa informacja podana w sposób wprowadzający w błąd, na przykład przez wyolbrzymienie jej znaczenia, też może być nieuczciwa.
  • „Neutralność klimatyczną da się po prostu kupić.” Hasła o neutralnym wpływie produktu na klimat oparte wyłącznie na kompensowaniu emisji, czyli finansowaniu redukcji emisji gdzie indziej, zostaną w Polsce wprost zakazane.
  • „To problem tylko wielkich koncernów.” Przepisy obejmują każdego przedsiębiorcę, który kieruje twierdzenia do konsumentów, także mały sklep czy kawiarnię.

Perspektywa klienta i prawo

Konsument płaci wtedy więcej za korzyść, której może nie być. Już dziś obowiązuje ogólny zakaz działań wprowadzających w błąd z art. 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, a takie sprawy prowadzi UOKiK.

Unijna dyrektywa 2024/825 zaostrza zasady: państwa członkowskie miały je stosować od 27 września 2026 r. Według stanu na listopad 2026 r. polska ustawa wdrażająca (ustawa z 4 września 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 1353) jest już opublikowana, ale wejdzie w życie 27 września 2027 r. Dopisuje ona do art. 7 tej ustawy, czyli listy praktyk zawsze nieuczciwych, m.in. ogólne twierdzenia środowiskowe bez wykazania uznanej wysokiej efektywności środowiskowej (pkt 4a), własne oznakowania zrównoważonego charakteru bez systemu certyfikacji (pkt 2a) i deklaracje neutralności klimatycznej oparte na kompensacji emisji (pkt 4c).

Pytania i odpowiedzi

Jak rozpoznać greenwashing na opakowaniu?

Szukaj konkretów: czego dotyczy deklaracja, ile wynosi i kto ją sprawdził. Ogólne „eko” lub „naturalny” bez wyjaśnienia i znak, który nie odsyła do żadnego niezależnego systemu certyfikacji, to sygnały ostrzegawcze.

Czy firma może pisać, że jej produkt jest neutralny dla klimatu?

Po wejściu w życie nowych przepisów nie, jeśli opiera to twierdzenie na kompensowaniu emisji. Do tego czasu takie hasło ocenia się według ogólnego zakazu wprowadzania w błąd.

Gdzie zgłosić podejrzenie greenwashingu?

Sygnały o praktykach naruszających zbiorowe interesy konsumentów przyjmuje UOKiK. W sprawie indywidualnej pomóc może miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów.

Źródła

  • Dyrektywa (UE) 2024/825 w sprawie wzmocnienia pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej (EUR-Lex)
  • Ustawa z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta, Dz.U. 2026 poz. 1353 (ELI)
  • Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, Dz.U. 2023 poz. 845 (ELI)

Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 12 listopada 2026 r.

Powiązane pojęcia

  • Reklama wprowadzająca w błąd
  • Nieuczciwa praktyka rynkowa
  • Framing (efekt ujęcia)
  • Efekt aureoli

Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Propaganda i komunikacja”

Aleksander Słowiński, prawnik (UKSW) i praktyk martechu: programy lojalnościowe, personalizacja, marketing automation. Profil na LinkedInie

Zaktualizowano: 12 listopada 2026

© 2026 Aleksander Słowiński. Treści edukacyjne, nie porada prawna.

  • Strona główna
  • Słownik
  • Regulamin
  • Polityka prywatności
  • Ustawienia cookies