Ekonomika programu lojalnościowego
ang. Loyalty programme economicsProgramy lojalnościowe
Ekonomika programu lojalnościowego to rachunek kosztów i korzyści programu, czyli porównanie tego, ile kosztują nagrody, obsługa i komunikacja, z dodatkową sprzedażą i marżą, którą program naprawdę przynosi. Rozstrzyga pytanie, czy klienci kupują więcej dzięki programowi, czy kupowaliby tyle samo bez niego.
Jak to działa
Po stronie kosztów są nagrody (pomniejszone o punkty, których klienci nigdy nie wykorzystają), technologia, obsługa, komunikacja oraz rabaty oddane klientom, którzy kupiliby i bez nich. Po stronie korzyści: dodatkowe zakupy, dłuższe utrzymanie klientów i dane o ich zachowaniu. Firmy stosujące MSSF 15 traktują przyznane punkty jako odrębne zobowiązanie: część przychodu ze sprzedaży rozpoznają dopiero wtedy, gdy punkty zostaną wymienione albo wygasną.
Przykład: program sieci kin kosztuje rocznie 2 mln zł. Uczestnicy wydają 50 mln zł, ale porównanie z grupą kontrolną pokazuje, że bez programu wydaliby 46 mln zł. Przy marży 30% dodatkowe 4 mln zł sprzedaży daje 1,2 mln zł marży, czyli mniej niż koszt programu, choć „uczestnicy kupują dużo”.
Częste błędy i mity
- „Uczestnicy wydają więcej, więc program działa.” Do programu najchętniej zapisują się ci, którzy i tak kupują najwięcej. Wyższe wydatki członków to często efekt tego doboru, a nie dowód skuteczności.
- „Niewykorzystane punkty to czysty zysk.” Obniżają koszt nagród, ale wysoki ich udział często oznacza, że klienci nie widzą sensu w zbieraniu, a więc program słabo wpływa na ich zachowanie.
- „Najwięcej kosztują nagrody.” Równie dużo mogą kosztować rabaty dla klientów, którzy kupiliby bez nich, oraz utrzymanie technologii i obsługi.
Perspektywa klienta i prawo
Rachunek firmy szybko odbija się na uczestnikach. Gdy przestaje się zgadzać, organizator najczęściej obniża wartość punktów, podnosi progi nagród albo zamyka program. Uczciwy program uprzedza o takich zmianach z wyprzedzeniem i daje czas na wykorzystanie zebranych punktów, zamiast po cichu zmieniać warunki.
Pytania i odpowiedzi
Czy programy lojalnościowe się opłacają?
Niektóre tak, inne nie. Opłacalność zależy od tego, ile dodatkowej sprzedaży program wywołuje w porównaniu z sytuacją bez programu, a nie od tego, ile wydają jego uczestnicy.
Ile kosztuje firmę program lojalnościowy?
Nie ma jednej kwoty. Na koszt składają się nagrody, rabaty, technologia, obsługa i komunikacja, a ich proporcje zależą od konstrukcji programu.
Jak firma księguje punkty lojalnościowe?
Według MSSF 15 punkty dające klientowi istotne prawo do przyszłej korzyści są osobnym zobowiązaniem. Część przychodu odracza się do chwili wymiany lub wygaśnięcia punktów.
Źródła
- MSSF 15 Przychody z umów z klientami (IFRS Foundation)
- Liu Y., The Long-Term Impact of Loyalty Programs on Consumer Purchase Behavior and Loyalty, Journal of Marketing 2007 (DOI)
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Programy lojalnościowe”