Przejdź do treści
abslo*
Słownik Kalkulator Kontakt
abslo.com / Słownik / Deepfake

Deepfake

ang. DeepfakePropaganda i komunikacja

Deepfake to obraz, nagranie dźwiękowe lub wideo wygenerowane albo przerobione przez sztuczną inteligencję tak, że łudząco przypomina prawdziwe osoby, przedmioty, miejsca lub zdarzenia i można je wziąć za autentyczne. Nazwa łączy angielskie „deep learning” (uczenie głębokie) i „fake” (fałszywka).

Jak to działa

Modele uczenia maszynowego uczą się na nagraniach i zdjęciach danej osoby, a potem potrafią podmienić twarz, odtworzyć głos albo wygenerować zupełnie nową scenę. Do przekonującej podróbki potrzeba coraz mniej materiału. Technikę wykorzystuje się w filmie, edukacji i satyrze, ale też w oszustwach, dezinformacji i do tworzenia kompromitujących materiałów bez zgody osoby przedstawionej.

Przykład: ktoś dostaje wideo, w którym znana osoba poleca „wyjątkową inwestycję” z gwarantowanym zyskiem. Głos i ruch ust się zgadzają, ale cały materiał jest wygenerowany, a link prowadzi do oszustów.

Częste błędy i mity

  • „Deepfake łatwo rozpoznać gołym okiem.” Nowe materiały często nie mają widocznych usterek. Pewniejsze jest sprawdzenie źródła i kontekstu niż szukanie błędów w obrazie.
  • „Każda treść stworzona przez AI to deepfake.” Chodzi o treści, które udają rzeczywistość, czyli można je wziąć za prawdziwe. Wyraźnie fantastyczna grafika deepfake'iem nie jest.
  • „Oznaczenie »wygenerowane przez AI« załatwia sprawę.” Oznaczenie pomaga odbiorcy, ale nie zastępuje zgody osoby, której wizerunek wykorzystano.

Perspektywa klienta i prawo

Odbiorcy deepfake grozi przede wszystkim oszustwem i manipulacją, a osobie przedstawionej naruszeniem wizerunku i dobrego imienia.

Akt w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act) definiuje deepfake w art. 3 pkt 60. Od 2 sierpnia 2026 r. (stan na listopad 2026 r.) stosuje się art. 50 ust. 4: podmiot stosujący system AI, który tworzy lub przerabia takie treści, musi ujawnić, że zostały sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane. Nie jest nim osoba, która korzysta z systemu AI w ramach osobistej działalności pozazawodowej (art. 3 pkt 4). Przy utworach o wyraźnie artystycznym, satyrycznym lub fikcyjnym charakterze wystarczy ujawnienie, które nie przeszkadza w odbiorze dzieła. Akt o usługach cyfrowych (DSA) wśród środków ograniczania ryzyk systemowych na bardzo dużych platformach wymienia widoczne oznaczanie takich treści (art. 35 ust. 1 lit. k). Rozpowszechnianie cudzego wizerunku bez zgody może też naruszać dobra osobiste chronione przez Kodeks cywilny.

Pytania i odpowiedzi

Czy tworzenie deepfake'ów jest legalne?

Sama technika nie jest zakazana, ale AI Act wymaga od podmiotu stosującego system AI, np. firmy czy redakcji, ujawnienia, że treść została wygenerowana lub zmanipulowana. Ten obowiązek nie obejmuje korzystania z AI w ramach osobistej działalności pozazawodowej. Wykorzystanie cudzego wizerunku bez zgody, oszustwo czy zniesławienie podlegają osobnym przepisom.

Jak rozpoznać deepfake?

Najpierw sprawdź źródło: kto opublikował materiał i czy potwierdzają go wiarygodne media lub sama osoba. Dopiero potem szukaj usterek, takich jak nienaturalna mimika, rozmyte kontury czy głos niepasujący do ruchu ust.

Co zrobić, gdy ktoś stworzył deepfake z moim wizerunkiem?

Zabezpiecz dowody (zrzuty ekranu, link, datę publikacji) i zgłoś treść platformie, a w razie oszustwa lub szantażu zawiadomić policję. Ochrony dóbr osobistych można dochodzić w sądzie cywilnym.

Źródła

  • Rozporządzenie (UE) 2024/1689 w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act) (EUR-Lex)
  • Rozporządzenie (UE) 2022/2065 o jednolitym rynku usług cyfrowych (DSA) (EUR-Lex)

Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 16 listopada 2026 r.

Powiązane pojęcia

  • Dezinformacja
  • AI Act w marketingu
  • Akt o usługach cyfrowych (DSA)
  • Sprawdzanie faktów (fact-checking)

Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Propaganda i komunikacja”

Aleksander Słowiński, prawnik (UKSW) i praktyk martechu: programy lojalnościowe, personalizacja, marketing automation. Profil na LinkedInie

Zaktualizowano: 16 listopada 2026

© 2026 Aleksander Słowiński. Treści edukacyjne, nie porada prawna.

  • Strona główna
  • Słownik
  • Regulamin
  • Polityka prywatności
  • Ustawienia cookies