Przejdź do treści
abslo*
Słownik Kalkulator Kontakt
abslo.com / Słownik / Dane first-party

Dane first-party

ang. First-party dataDane i martech

Dane first-party (dane własne, z pierwszej ręki) to informacje o klientach, które firma zbiera sama, bezpośrednio w swoich kanałach: w sklepie, aplikacji, na stronie, w programie lojalnościowym czy w obsłudze klienta. Nie pochodzą od pośredników ani z kupionych baz.

Jak to działa

Dane własne powstają przy każdym kontakcie klienta z firmą: przy zakładaniu konta, zakupie, otwarciu newslettera, przeglądaniu strony czy rozmowie z konsultantem. Europejska Rada Ochrony Danych w swoich wytycznych dzieli dane wykorzystywane w reklamie na podane przez samą osobę, zaobserwowane (jak kliknięcia i zakupy) oraz wywnioskowane (jak „prawdopodobnie ma psa”). Dane first-party mogą należeć do każdej z tych grup, o ile firma pozyskała je sama. Te, które klient świadomie zadeklarował, na przykład w ankiecie o preferencjach, bywają wyodrębniane jako dane zero-party.

Przykład: linia autobusowa z aplikacją wie, że pasażer jeździ codziennie tą samą trasą rano i wieczorem i co miesiąc kupuje bilet okresowy. Nie musi kupować tej wiedzy od zewnętrznego dostawcy. Znaczenie takich danych wzrosło, odkąd przeglądarki ograniczają pliki cookie stron trzecich, a reklama oparta na cudzych danych staje się mniej skuteczna.

Częste błędy i mity

  • „Dane własne, więc wolno z nimi wszystko.” Zebranie danych samodzielnie nie zwalnia z RODO: nadal potrzebna jest podstawa prawna, określony cel i informacja dla klienta.
  • „Własne pliki cookie nie wymagają zgody.” Przepis o cookies nie rozróżnia, czy plik ustawia sama firma, czy ktoś inny. Zgody nie potrzeba tylko wtedy, gdy zapis jest niezbędny do świadczenia usługi.
  • „Dane first-party są zawsze prawdziwe.” Klienci podają zmyślone daty urodzenia, dzielą konto z rodziną, a dane się dezaktualizują.

Perspektywa klienta i prawo

Dane własne firmy są bardziej przejrzyste niż handel danymi między pośrednikami, bo klient wie, komu je dał. Firma jest administratorem danych i musi przetwarzać je zgodnie z zasadami RODO, w tym minimalizacji (art. 5 ust. 1 lit. c) i ograniczenia celu (art. 5 ust. 1 lit. b). Zapisywanie i odczytywanie informacji na urządzeniu użytkownika wymaga uprzedniej informacji i zgody, poza zapisem niezbędnym do świadczenia usługi, której użytkownik żąda (art. 399 Prawa komunikacji elektronicznej), a wysyłka marketingu bezpośredniego bez wcześniejszej zgody jest zakazana (art. 398 tej ustawy). Klient może też żądać kopii swoich danych (art. 15), a w określonych przypadkach przeniesienia danych, które sam dostarczył (art. 20).

Pytania i odpowiedzi

Czy firma może przekazać swoje dane first-party innej firmie?

To nowe przetwarzanie danych osobowych: wymaga podstawy prawnej i poinformowania klientów. Dla odbiorcy takie dane stają się danymi second-party albo third-party.

Czym dane first-party różnią się od zero-party?

Zero-party to dane, które klient świadomie i celowo przekazał firmie, na przykład swoje preferencje w ankiecie. First-party to szersza kategoria, obejmująca też dane zaobserwowane, takie jak historia zakupów.

Czy firma potrzebuje mojej zgody, żeby zbierać dane first-party?

Nie zawsze. Na przykład dane potrzebne do realizacji zamówienia mogą być przetwarzane bez zgody. Zgoda jest jednak zwykle potrzebna na pliki cookie, które nie są niezbędne, oraz na wysyłanie ofert e-mailem czy SMS-em.

Źródła

  • Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO) (EUR-Lex)
  • Wytyczne 8/2020 w sprawie targetowania użytkowników mediów społecznościowych (Europejska Rada Ochrony Danych)
  • Ustawa z dnia 12 lipca 2024 r. Prawo komunikacji elektronicznej, Dz.U. 2024 poz. 1221 (ELI)

Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 12 listopada 2026 r.

Powiązane pojęcia

  • Dane zero-party
  • Dane second-party i third-party
  • Marketing bez ciasteczek zewnętrznych (cookieless)
  • Zgoda marketingowa
  • Grupa podobnych odbiorców (lookalike)

Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Dane i martech”

Aleksander Słowiński, prawnik (UKSW) i praktyk martechu: programy lojalnościowe, personalizacja, marketing automation. Profil na LinkedInie

Zaktualizowano: 12 listopada 2026

© 2026 Aleksander Słowiński. Treści edukacyjne, nie porada prawna.

  • Strona główna
  • Słownik
  • Regulamin
  • Polityka prywatności
  • Ustawienia cookies