Administrator danych
ang. Data controllerPrywatność i zgody
Administrator danych to osoba, firma, instytucja lub inny podmiot, który samodzielnie albo wspólnie z innymi ustala cele i sposoby przetwarzania danych osobowych. To on odpowiada za zgodność przetwarzania z RODO i do niego klient kieruje swoje żądania.
Jak to działa
O roli decyduje faktyczny wpływ, a nie nazwa w umowie. Kto rozstrzyga, po co dane są zbierane i jak będą wykorzystywane, ten jest administratorem. Kto tylko wykonuje jego polecenia, na przykład przechowuje dane na serwerach albo wysyła zlecone wiadomości, jest podmiotem przetwarzającym.
Przykład: sieć szkół językowych decyduje, że będzie zbierać adresy e-mail 30 tysięcy kursantów, by wysyłać im ofertę nowych kursów. Jest administratorem tych danych. Zewnętrzna agencja, która na jego zlecenie rozsyła newsletter i nie może użyć listy do niczego innego, jest podmiotem przetwarzającym. Jeśli dwie firmy wspólnie ustalają cele i sposoby przetwarzania, na przykład prowadzą razem program lojalnościowy, mogą być współadministratorami i muszą uzgodnić między sobą zakres odpowiedzialności.
Częste błędy i mity
- „Administratorem jest ten, kto fizycznie trzyma dane.” Przechowywanie danych nie przesądza o roli. Liczy się to, kto decyduje o celach i sposobach przetwarzania.
- „Przekazując dane dostawcy, przekazuję mu odpowiedzialność.” Administrator nadal odpowiada za przetwarzanie i musi korzystać tylko z podmiotów dających wystarczające gwarancje ochrony danych.
- „Administrator danych to inaczej inspektor ochrony danych.” Inspektor to osoba wyznaczona przez administratora do doradzania i nadzoru. Nie przejmuje jego roli ani odpowiedzialności.
Perspektywa klienta i prawo
Definicję administratora zawiera art. 4 pkt 7 RODO. Zgodnie z art. 5 ust. 2 odpowiada on za przestrzeganie zasad przetwarzania i musi umieć to wykazać, a art. 24 zobowiązuje go do wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych. Przy zbieraniu danych podaje klientowi m.in. swoją tożsamość i dane kontaktowe, cele i podstawę prawną przetwarzania (art. 13). Współadministratorów reguluje art. 26: klient może wykonywać swoje prawa wobec każdego z nich. Za szkodę wyrządzoną przetwarzaniem niezgodnym z RODO administrator odpowiada na zasadach art. 82.
Pytania i odpowiedzi
Jak sprawdzić, kto jest administratorem moich danych?
Administrator musi podać swoją tożsamość i dane kontaktowe przy zbieraniu danych. Zwykle znajdują się one w klauzuli informacyjnej lub polityce prywatności.
Czy administratorem może być osoba prywatna?
Tak, np. osoba prowadząca jednoosobową działalność. RODO nie obejmuje jednak przetwarzania o czysto osobistym lub domowym charakterze.
Do kogo zgłosić żądanie usunięcia danych?
Do administratora. Jeśli nie odpowie albo odmówi bez podstawy, można złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO) (EUR-Lex)
- Wytyczne 07/2020 w sprawie pojęć administratora i podmiotu przetwarzającego (EROD)
Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 12 listopada 2026 r.
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Prywatność i zgody”