Seria (streak)
ang. StreakGrywalizacja i projektowanie zachowań
Seria (ang. streak) to licznik kolejnych dni, tygodni lub działań wykonanych bez przerwy, na przykład „30 dni nauki z rzędu”. Motywuje do regularności, bo przerwanie serii oznacza utratę zgromadzonego wyniku.
Jak to działa
Seria łączy nawyk z awersją do straty: im dłuższy licznik, tym bardziej szkoda go stracić. Przykład: aplikacja do nauki języków przyznaje dodatkowe punkty za lekcję wykonaną 7 dni z rzędu. Użytkownik, który ma już 6 dni, prawdopodobnie otworzy aplikację siódmego dnia nawet wtedy, gdy nie ma czasu na nic więcej niż minutowe ćwiczenie. Badanie Silverman i Barasch pokazuje też drugą stronę: gdy licznik pokazuje przerwaną serię, ludzie rzadziej kontynuują daną aktywność, nawet jeśli faktycznie wykonywali ją tak samo często.
Częste błędy i mity
- „Długa seria oznacza zaangażowanego klienta.” Czasem oznacza tylko lęk przed utratą licznika. Aktywność podtrzymywana wyłącznie przez serię często zamiera po pierwszej przerwie.
- „Przerwana seria nic nie zmienia.” Dla wielu osób to moment rezygnacji, bo „i tak już straciłem wynik”.
Perspektywa klienta i prawo
Parlament Europejski w rezolucji z 12 grudnia 2023 r. wymienił serie wśród elementów, które mogą sprzyjać uzależniającemu korzystaniu z usług internetowych. Użytkownik może więc zadać sobie proste pytanie: czy wraca dla korzyści, czy dla licznika.
Pytania i odpowiedzi
Czy seria to uczciwa zachęta?
Sama w sobie tak, jeśli nagradza regularność, na której użytkownikowi zależy, na przykład w nauce. Wątpliwości budzi seria, której jedynym zadaniem jest wywołanie lęku przed utratą, na przykład przez nocne przypomnienia albo płatne „ratowanie” przerwanej serii.
Dlaczego po przerwaniu serii trudno wrócić?
Bo strata licznika odbiera poczucie postępu, a zaczynanie od zera wydaje się mało atrakcyjne.
Źródła
- On or Off Track: How (Broken) Streaks Affect Consumer Decisions (Silverman, Barasch, Journal of Consumer Research, 2022)
- Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 12 grudnia 2023 r. w sprawie uzależniającego projektowania usług internetowych (EUR-Lex)
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Grywalizacja i projektowanie zachowań”