Rekomendacje produktowe
ang. Product recommendationsDane i martech
Rekomendacje produktowe to propozycje produktów wyświetlane klientowi na stronie, w aplikacji lub w wiadomości, dobierane automatycznie na podstawie jego zachowania, zachowania podobnych klientów albo cech samych produktów. Służą temu, by klient szybciej znalazł coś dla siebie, a sklep sprzedał więcej.
Jak to działa
System rekomendacji korzysta najczęściej z dwóch podejść. Pierwsze szuka podobieństw między klientami: jeśli osoby, które kupiły namiot, często kupowały też karimatę, karimata trafi do propozycji dla kolejnego kupującego namiot. Drugie porównuje cechy produktów: klient oglądający buty trekkingowe zobaczy inne buty o podobnych parametrach. Do tego dochodzą proste reguły, takie jak „najczęściej kupowane” czy „ostatnio oglądane”, oraz decyzje biznesowe, na przykład promowanie produktów z wyższą marżą.
Przykład: sklep turystyczny pokazuje pod koszykiem cztery produkty „często kupowane razem”. Jeśli co dwudziesty klient doda jeden z nich, średnia wartość koszyka rośnie bez dodatkowej reklamy. Rekomendacje mogą jednak też zawężać wybór: klient widzi głównie to, co już zna.
Częste błędy i mity
- „Rekomendacje pokazują to, co dla mnie najlepsze.” Pokazują to, co system uznał za najbardziej prawdopodobne lub najbardziej opłacalne. Na kolejność mogą wpływać marża, stany magazynowe i opłaty od producentów.
- „Więcej kliknięć w rekomendacje to sukces.” Część tych zakupów i tak by nastąpiła. Rzeczywisty efekt widać dopiero w porównaniu z grupą, która rekomendacji nie widziała.
- „Rekomendacje nie korzystają z danych osobowych.” Jeśli opierają się na historii konkretnego klienta, są formą profilowania.
Perspektywa klienta i prawo
Akt o usługach cyfrowych (DSA) wymaga od platform internetowych korzystających z systemów rekomendacji, by w warunkach korzystania z usługi prostym językiem wyjaśniały główne parametry tych systemów i dostępne opcje ich zmiany (art. 27). Obowiązek ten nie dotyczy platform prowadzonych przez mikro- i małe przedsiębiorstwa (art. 19). Bardzo duże platformy muszą dodatkowo zapewnić co najmniej jedną opcję niezależną od profilowania (art. 38). Rekomendacje oparte na historii konkretnej osoby podlegają RODO, w tym prawu sprzeciwu wobec profilowania na potrzeby marketingu bezpośredniego (art. 21 ust. 2). Przedstawianie płatnego wyróżnienia jako neutralnej rekomendacji może być praktyką wprowadzającą w błąd.
Pytania i odpowiedzi
Skąd sklep wie, co mi polecić?
Najczęściej z twojej historii oglądania i zakupów oraz z zachowań innych klientów, którzy kupowali podobne produkty.
Czy mogę wyłączyć spersonalizowane rekomendacje?
Wiele serwisów daje taką opcję w ustawieniach. Możesz też zgłosić sprzeciw wobec profilowania marketingowego, a bardzo duże platformy muszą oferować wariant bez profilowania.
Czy rekomendacje mogą być sponsorowane?
Tak. Producenci mogą płacić za lepszą widoczność, dlatego treści sponsorowane powinny być wyraźnie oznaczone.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2022/2065 (akt o usługach cyfrowych) (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO) (EUR-Lex)
Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 16 listopada 2026 r.
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Dane i martech”