NPS
ang. Net Promoter ScoreAnalityka marketingowa
NPS (Net Promoter Score) to wskaźnik oparty na jednym pytaniu o to, z jakim prawdopodobieństwem klient poleciłby firmę znajomym, w skali od 0 do 10. Wynik to odsetek polecających (oceny 9–10) pomniejszony o odsetek krytyków (oceny 0–6), więc mieści się w przedziale od −100 do 100.
Jak to działa
Wskaźnik zaproponował w 2003 r. Frederick Reichheld, przekonując, że skłonność do polecania dobrze oddaje lojalność klientów. Odpowiedzi dzieli się na trzy grupy: polecających (9–10), biernych (7–8) i krytyków (0–6). Bierni nie wpływają na wynik bezpośrednio, ale zmniejszają udział obu pozostałych grup.
Przykład: w ankiecie po naprawie w warsztacie samochodowym odpowiada 200 osób. 100 daje ocenę 9 lub 10, 60 ocenę 7 lub 8, a 40 ocenę od 0 do 6. Polecający to 50%, krytycy 20%, więc NPS wynosi 30. Zwykle po pytaniu liczbowym pada pytanie otwarte o powód oceny, które często mówi więcej niż sama liczba.
Częste błędy i mity
- „NPS to procent zadowolonych klientów.” NPS to liczba od −100 do 100, czyli różnica dwóch odsetków wyrażona w punktach, a nie odsetek klientów. Wynik 30 nie oznacza, że 30% klientów jest zadowolonych.
- „NPS najlepiej przewiduje wzrost firmy.” Późniejsze badania nie potwierdziły, że przewiduje wzrost lepiej niż inne miary satysfakcji i lojalności.
- „Wyniki różnych firm i branż można wprost porównywać.” Na wynik wpływają moment i sposób zadania pytania, kanał ankiety oraz kultura odpowiadania. Porównania mają sens głównie w czasie, w obrębie tej samej metody.
Perspektywa klienta i prawo
Ankieta NPS wymaga przetwarzania danych klienta, więc obowiązują zasady RODO, w tym obowiązek informacyjny. Jeśli wiadomość z ankietą zawiera też ofertę albo zachętę do zakupu, może zostać uznana za informację handlową, a jej wysłanie e-mailem lub SMS-em wymaga uprzedniej zgody (art. 398 Prawa komunikacji elektronicznej, PKE). Gdy firma chwali się w reklamie wynikiem NPS, musi on być prawdziwy i przedstawiony rzetelnie: ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym uznaje za wprowadzające w błąd także przekazywanie prawdziwych informacji w mylący sposób (art. 5 ust. 2 pkt 2).
Pytania i odpowiedzi
Jak obliczyć NPS?
Od odsetka osób, które dały ocenę 9 lub 10, odejmuje się odsetek osób, które dały ocenę od 0 do 6. Oceny 7 i 8 nie wchodzą do wyniku.
Jaki NPS jest dobry?
Wynik dodatni oznacza, że polecających jest więcej niż krytyków. Ocena, czy jest dobry, zależy od branży i metody badania, dlatego najlepiej porównywać go z własnymi wcześniejszymi wynikami.
Czy muszę odpowiadać na ankietę NPS?
Nie, udział w ankiecie jest dobrowolny. Jeśli prośby o ocenę przychodzą zbyt często, możesz poprosić firmę o zaprzestanie takiego kontaktu.
Źródła
- Reichheld F.F., The One Number You Need to Grow (Harvard Business Review, 2003)
- Keiningham T.L., Cooil B., Andreassen T.W., Aksoy L., A Longitudinal Examination of Net Promoter and Firm Revenue Growth (Journal of Marketing, 2007)
- Ustawa Prawo komunikacji elektronicznej, Dz.U. 2024 poz. 1221 (ELI)
Treści edukacyjne, nie porada prawna. Stan prawny według wiedzy autora na 16 listopada 2026 r.
Powiązane pojęcia
Sprawdź się Mit czy fakt? Gra z grupy „Analityka marketingowa”